tajemnice kosmosu
TABLICA CHRONOLOGICZNA ASTRONOMII



Początki
32 000 p.n.e. - Fazy Księżyca wyryte na kości, najstarszy znany zapis astronomiczny.
3000 p.n.e. - Pierwsze informacje o konstelacjach w kulturze Sumerów(Mezopotamia).
500 p.n.e. - Pitagoras stwierdza, że sfery nieba wirują wokół kulistej Ziemi.
350 p.n.e. - Arystoteles rozbudowuje system sfer z centralną Ziemią.
300 p.n.e. - Arystarch proponuje heliocentryczny model wszechświata.
200 p.n.e. - Eratostenes dokładnie mierzy obwód Ziemi.
150 p.n.e. - Hipparach wprowadza wielkości gwiazdowe do określenia jasności gwiazd odkrywa procesję i zestawia pierwszy katalog gwiazd.
150 n.e. - Prometeusz pisze dzieło podsumowujące dokonania astronomii starożytnej.


Wieki XVI i XVII


1543r. - Mikołaj Kopernik proponuje heliocentryczny model Układu Słonecznego.
1576r. - Tycho Brahe zaczyna dokładne obserwacje gwiazd i planet.
1608r. - Hans Lippershey konstruuje pierwszy teleskop.
1609r. - Johannes Kepler, dzięki obserwacją Brahego, odkrywa że orbita marsa jest elipsą.
1610r. - Galileusz odkrywa księżyce Jowisza, kratery na Księżycu i gwiazdy Drogi Mlecznej.
1620r. - Kepler odkrywa ścisłą zależność między okresem orbitalnym planety a jej odległości od Słońca.
1687r. - Isaac Newton wydaje Principa.


Wieki XVIII i XIX


1759r.- Pierwszy przewidziany powrót komety(komety Halleya).
1781r.- William Heraschel odkrywa Urana.
1846r.- Johann Galle i Heinrich d'Arrest odnajdują Neptuna na podstawie Urbaina Leverriera (niezależne obliczenia wykonał też John Adams).
LATA 60. XIX w. - Dzięki zastosowani spektroteleskopu ujawniona została budowa gwiazd i mgławic.
LATA 80. XIX w. - Rozwija się fotografia astronomiczna.


Wiek XX

1905r.- Albert Einstein publikuje szczególną teorię względności.
1905r.- Ejnar Hertzprung dzieli gwiazdy na olbrzymy i karły.
1912r.- Henrieta Leavitt o krótszy okresie zmian jasności są słabsze od cefeid długookresowych. Vesto Slipher obserwuje pierwsze "mgławice spiralne", które oddalają się od Ziemi, zapowiedź odkrycia roszerzania się wszechświata.
1915r.- Einstein formułuje ogólną teorię względności.
1917r.- W obserwatorium na Mount Wilson (Kalifornia) staje teleskop Hookera (2,5 m).
1923r.- Edwin Hubble wykazuje, że "mgławice spiralne" to galaktyki poza granicami drogi mlecznej.
1929r. - Obserwacje Hubble'a potwierdzają rozszerzanie się wszechświata i pozwalają ocenić tempo tego zjawiska oraz wiek kosmosu.
1930r.- Cylde Tombaugh odkrywa Plutona.
1932r.- Karl Jansky odkrywa fale radiowe kosmicznego pochodzenia.
1937r.- Grote Reber odkrywa fale radiowe biegnące z centrum Drogi mlecznej.
1939r.- Hans Bethe wyjaśnia rolę reakcji jądrowych w procesie świecenia Słońca.
1946r.- John Hey i inni odkrywają najpotężniejsze radiowe źródło na niebie-Cungus A.
1948r.- Teleskop Hale'a(5 m) zostaje ustawiony na Mount Palomar (Kalifornia). Gamow, Alpher i Herman opisują proces powstania pierwiastków chemicznych w Wielkim Wybuchu.
1952r.- Walter Badde stwierdza, że galaktyki znajdują się dwa razy dalej niż sądzono.
1957r.-,/font> Wystrzelenie Sputnika 1 przez ZSRR rozpoczyna się wyścig kosmiczny.
1959r.- Pierwsze zdjęcia odwrotnej strony Księżyca.
1961r.- Jurij Gagarin-pierwszym człowiekiem w kosmosie.
1962r.- Sonda Mariner 2 bada gęstą gorącą atmosferę Wenus.
1963r.- Maarten Schmidt odkrywa odległe kwazary.
1965r.- Arno Penzias i Robert Wilson odkrywają mikrofalową pozostałość po Wielkim Wybuchu. Mariner 4-pierwsza sonda, która przelatuje obok Marsa.
1968r.- Odkrycie pulsarów przez Jocelyn Bell; zostają wkrótce zidentyfikowane jako gwiazdy neutronowe.
1969r.- Neil Armstrong i Edwin Aldirn (Apollo 11) pierwszymi ludźmi na Księżycu.
1973r.- Pioneer 10:pierwsza sonda kosmiczna, która przelatuje obok Jowisza.
1974r.- Mariner 10:pierwsze bliskie zdjęcia chmur Wenus i kraterów Merkurego.
1975r.- Wenera 9:pierwsze zdjęcia chmur Wenus i kraterów Merkurego.
1976r.- Lądowanie sond Viking 1 i 2 na Marsie; szukanie tam życia.
1977r.- Odkrycie pierścieni Urana.
1978r.- James Chrisy odkrywa Charona(księżyc Plutona).
1979r.- Voyager 1 i 2 przelatają obok Jowisza, odkrywając jego pierścienie. Pioneer 11:pierwszy przelot obok Saturna.
1980r.- Alan Guth wysuwa hipotezę, że bardzo młody wszechświat przeszedł wazę gwałtownego rozszerzania się. Voyager 1:Pierwsze szczegółowe badania Saturna. Radioteleskop VLA (VERY LAERGE ARRAY) rozpoczyna pracę w Nowym Meksyku.
1983r.- Satelita IRAS bada niebo w podczerwieni.
1986r.- Voyager 2:pierwszy przelot obok Urana.
1987r.- W Wielkim Obłoku Magellana rozbłyskuje supernowa SN 1987A. Voyager 2:pierwszy przelot obok Neptuna. Margaret Geller i John Huchra potwierdzają, że galaktyki grupują się w "ściany" i "pustki".
1990r.- Wystrzelenie Kosmicznego Teleskopu Hubbl'a. Sonda Magellan rozpoczyna nadradarowe badania Wenus.
1991r.- Galileo (w drodze do Jowisza):pierwszy przelot obok planetoidy 651 Gaspra. Wystrzelenie Obserwatorium Promieni Gamma im. Comptona.
1992r.- Satelita COBE odkrywa nierównomierności w kosmicznym promieniu tła. Pierwszy teleskop Kecka (10m) zostaje zainstalowany na Muna Kea (Hawaje).
1994r.- Kometa Shoemaker-Levy uderza w Jowisza.
1995r.- Galileo dociera do Jowisza; wysyła próbnik w głąb atmosfery planety i bada ją oraz jej księżyce.
1996r.- Potwierdzenie obecności masywnej czarnej dziury w centrum drogi Mlecznej.
1997r.- Sonda Mars Pathfinder wraz z pojazdem Sojouner ląduje na Marsie.
1998r.- Poszlaki świadczące o przyspieszeniu rozszerzania się wszechświata.
1999r.- Start obserwatorium rentgenowskiego Chandra.
2000r.- Odkrycie śladów świadczących o istnieniu niegdyś wody na Masie.












góra  strony...





Dorota Kuryło